Elektryczne, rolety, karnisze, żaluzje, EIB European Installation Bus, NESKO Group Poland

	Opis ogólny systemu Instabus EIB - European Installation Bus
	Szybki postęp jaki dokonuje się w technice mikroprocesorowej, informatyce jak również w telekomunikacji powoduje, że również w tradycyjnych instalacjach elektroenergetycznych pojawiają się odmienne podejścia do zagadnień sterowania, nadzoru i zabezpieczeń. Od czasu pierwszych budynkowych instalacji elektrycznych były one wyposażone w tradycyjne urządzenia takie jak bezpieczniki, gniazdka, wyłączniki zwarciowe, łączniki krzywkowe, oprawy żarowe (później również świetlówkowe i inne). Zaawansowanie tych instalacji osiągnęło stan, na którym ich komplikacja zmusza do szukania innego podejścia do sposobów zasilania, szybkości lokalizacji i usuwania ewentualnych zakłóceń. Również ciągła presja na podnoszenie standardu powoduje, że techniczne możliwości rozwoju tradycyjnych instalacji elektrycznych zostały już praktycznie wyczerpane. Producenci urządzeń technik instalacyjnych tworzą własne systemy sterowania i regulacji wprowadzając do techniki budynkowej elementy automatyki. Systemy te są bardzo specjalizowane i choć spełniają większość wymagań to, gdy na jednym obiekcie stosuje się kilka z nich wtedy ilość wymaganych w takich sytuacjach kabli i przewodów rośnie w postępie geometrycznym. Sytuację pogarsza jeszcze fakt, że połączenie tych systemów w jedną funkcjonalną całość nie jest na ogół możliwe bez zastosowania dodatkowych drogich urządzeń sterowania nadrzędnego. Obsługa takich urządzeń wymaga wiedzy wykraczającej poza tak zwany poziom podstawowy. W ostatnich latach nasila się trend, by przy zakupie nowych urządzeń lub instalacji nowych systemów, należy zwracać uwagę na ich energochłonność i komfort obsługi. Nierzadko czynnikiem decydującym o wybraniu konkretnego rozwiązania jest większa oszczędność energii. Tendencja ta będzie się nasilać w miarę wzrostu kosztów energii, która w Polsce jest jeszcze stosunkowo tania (w porównaniu z krajami Europy Zachodniej). Decydujemy się na zakup rzeczy nowocześniejszych i przez to droższych, ale w perspektywie czasu zwracających zainwestowane pieniądze z nawiązką. Jednym z takich nowoczesnych, energooszczędnych systemów jest EIB. Obecnie prawie nic nie pracuje bez energii elektrycznej. Co więcej obecne wymagania ekonomiczne i ekologiczne ciągle rosną w zakresie inteligencji układów do dystrybucji energii elektrycznej. Odpowiedzią na te żądania w przemyśle budowlanym jest projektowanie technologii systemów elektronicznych dla domów i budynków (Home and Building Electronic Systems - HBES). Zalety systemu EIB System EIB jest zdecentralizowanym systemem elektroinstalacyjnym służącym do załączania, sterowania, sygnalizowania, regulacji i nadzoru urządzeń elektrotechnicznych a pośrednio i innych obszarów technicznego wyposażenia budynków i ich otoczenia. Typowym obszarem zastosowań systemu są budynki użyteczności publicznej oraz indywidualne i wielorodzinne budownictwo mieszkaniowe. Struktura danego systemu EIB i realizowane w nim funkcje związane są ściśle z typem obiektu, w którym ma być on zastosowany i z wymaganiami użytkownika. EIB nie można rozpatrywać tylko jako instalacje elektryczną, gdyż jednym z jej głównych zadań jest integracja różnych instalacji budynkowych, które w tradycyjnej instalacji elektrycznej pracują jako odrębne. Zastosowanie EIB jako jednolitego środowiska do kontroli i sterowania wszystkimi elementami infrastruktury inteligentnego budynku niesie wiele korzyści. Przede wszystkim podnosi funkcjonalność systemu oraz daje dodatkowe możliwości konfiguracji i powiązań między poszczególnymi elementami. Ponadto rozbudowa systemu o kolejne funkcje nie powinna stwarzać problemu. Użytkownik w każdej chwili może zmienić funkcje poszczególnych elementów (np. danym wyłącznikiem nie chce już włączać lampy sufitowej, lecz opuszczać rolety) bez żadnych zmian w instalacji elektrycznej! Taka instalacja ma istotne zalety w budynkach użytkowych i domach mieszkaniach bez wyraźnych podziałów na pomieszczenia (open space). Dużą zaletą systemu EIB jest fakt, iż przez przewód magistralny płynie bezpieczny prąd o napięciu 24V. Umożliwia to dowolne aranżacje wnętrza i instalacji (np. wyłącznik światła może znajdować się tuż przy kabinie prysznicowej). Możliwości systemu EIB Za pośrednictwem systemu EIB możemy w sposób kompleksowy sterować pracą i nadzorować pracę urządzeń przeznaczonych do: - oświetlenia - ogrzewania - wentylacji i klimatyzacji - gospodarstwa domowego - nadzoru i kontroli dostępu - telewizji przemysłowej - sterowania pracą żaluzji i markiz - zarządzania energią - zdalnego serwisu i zarządzania - komunikacji z innymi systemami. Magistrala EIB to: - indywidualna temperatura poszczególnych pomieszczeń - kompleksowy system sterowania ogrzewaniem - współpraca z kolektorami dachowymi - współpraca z pompami cieplnymi, przygotowanie ciepłej wody - optymalne sterowanie oświetleniem (automatyczne, czasowe ręczne, sceny świetlne) - nadzór obiektu - komunikaty o stanach zakłóceniowych w pracy obiektu - zdalne sterowanie nastawami parametrów technicznych - zdalne przeglądanie stanu wybranych parametrów. Ważne jest również to, że mimo iż za pośrednictwem magistrali EIB uzyskujemy możliwość centralnego sterowania, nie pozbawia to użytkownika możliwości indywidualnego wyboru parametrów pracy urządzeń. Użytkownik, który chce zmienić przeznaczenie pomieszczeń lub podwyższyć ich standard może realizować te zmiany w istniejącej instalacji EIB bez konieczności wykonywania remontu pomieszczeń w zakresie do jakiego zmusza w takich wypadkach tradycyjna instalacja elektryczna. Dodatkową - a jest to dość poważna zaleta systemu - konsekwencją jest znaczne zmniejszenie ilości przewodów 230V (co zmniejsza obciążenie ogniowe budynku). W porównaniu z tradycyjną instalacją elektryczną o takiej samej funkcjonalności EIB pozwala poważnie zredukować koszty ponoszone na: - prace instalacyjno-montażowe - koordynację współdziałania różnego rodzaju instalacji - uruchomienie - eksploatacje i utrzymanie (koszt energii elektrycznej, cieplnej, konserwacja) - modernizację. Magistrala EIB daje możliwość realizacji idei inteligentnego budynku, w którym poszczególne urządzenia wyposażenia technicznego podlegają celowemu działaniu, mającemu jako kryterium minimum kosztów eksploatacji (rozumianych bardzo ogólnie - jako sumy kosztów energii, remontów, przebudowy, a także nadzoru i utrzymania w sprawności technicznej instalacji, które wiążą się również bezpośrednio z kosztami osobowymi służb utrzymania ruchu). System jest zdecentralizowany zgodnie z zasadą Multi Master. Każdy element magistrali ma własną inteligencję. Unieruchomienie całego systemu przez awarię sterowania jest więc wykluczone. W razie awarii zasilania wszystkie zaprogramowane dane zostają zachowane. Czynniki na okres przerwy w zasilaniu przechodzą w stan "uśpienia". Po ponownym włączeniu napięcia wszystko nadal funkcjonuje normalne. EIB jest standardem otwartym. Dla użytkownika oznacza to posiadanie modularnej, elastycznej i skalowalnej instalacji, która nie przywiązuje go do jednego dostawcy czy producenta. EIB jest pierwszym rozwiązaniem dla sieci HBE (Home and Building Electronic) będącym odpowiedzią na wszystkie wyzwania dotyczące automatyki budynków mieszkalnych i komercyjnych. Jest standardem międzynarodowym wspieranym przez kluczowe na rynku przedsiębiorstwa. Ta zdecentralizowana, otwarta technologia sieciowa została wybrana i jest wspierana (EIBA - European Installation Bus Association) przez ponad 100 czołowych w tej gałęzi przemysłu i inżynierii przedsiębiorstw. Oferują oni, pod różnymi znakami towarowymi, wyposażenie kompatybilne z EIB. Zastosowania systemu EIB Możliwości systemu EIB ogranicza jedynie (w wyjątkiem kosztów) wyobraźnia użytkownika. Poniżej wymieniono kilka z pośród zastosowań instalacji EIB: 1.Regulacja temperatury Umieszczone w poszczególnych pomieszczeniach regulatory temperatury mierzą temperaturę aktualną i porównują z żądaną dla danego pomieszczenia. Na podstawie pomiarów regulują zaworami dopływ czynnika grzewczego do grzejników, jak również zmieniają przewietrzanie pomieszczenia. Jeśli w domu znajdują się duże odbiorniki ciepła, takie jak basen, energia elektryczna doprowadzana jest do niego wyłącznie w drugiej taryfie energetycznej. Między kolejnymi okresami podgrzewania woda nie ostygnie, gdyż basen ma duża bezwładność cieplną. 2.Bezpieczeństwo domu Czujnik zalania We wszystkich pomieszczeniach gdzie występuje pobór wody (kotłownia, pralnia, łazienki) zainstalowane są czujniki zalania. Ich sygnał powoduje zamknięcie odpowiedniego zaworu wodnego. Czujnik dwutlenku węgla Monitorowany jest poziom stężenia dwutlenku węgla w garażu. Po osiągnięciu określonej wartości czujnik uruchamia wentylatory przewietrzania garażu. Wyłącza je natychmiast po osiągnięciu nastawionej wartość bezpiecznej. Czujniki dymu W momencie wybuchu pożaru system w zależności od aktualnej sytuacji dostosowuje wentylację budynku tak, by ogień nie był podsycany, a budynek zadymiany. Czujki ruchu By ograniczyć zużycie energii elektrycznej pomieszczenia komunikacyjne (klatki schodowe, hol, korytarze) wyposaża się w czujki ruchu aktywowane centralnym czujnikiem zmierzchowym. Również w tym samym celu w godzinach nocnych natężenie oświetlenia w tych pomieszczeniach obniżane jest od połowy normalnej wartości. Ponadto zredukowane oświetlenie nie razi mieszkańców ostrym światłem. W pomieszczeniach pozbawionych światła dziennego (toalety, piwnice) czujki działają przez całą dobę. Stacja pogodowa Czujka deszczowa - powoduje zamknięcie okien połaciowych, przez co unika się zalania domu przez dach. Równocześnie ten sam sygnał blokuje działanie automatycznego systemu nawadniającego ogród. Gdy deszcz przechodzi w ulewę czujka przesyła rozkaz podniesienia żaluzji zewnętrznych. Czujka wiatrowa - powoduje zwinięcie zewnętrznych żaluzji w wypadku, gdy wiatr osiąga określoną prędkość. Czujka natężenia oświetlenia - opcjonalnie powoduje odpowiednie ustawienie żaluzji i markiz. W sposób ciągły może być określane położenie słońca i w zależności od niego ustawiane lamele żaluzji w celu uzyskania optymalnego nasłonecznienia wnętrza domu. 3. Bezpieczeństwo mieszkańców W wypadku naruszenia strefy chronionej (sygnału wysłanego do instalacji EIB z systemu alarmowego) system EIB może wykonywać automatycznie np. poniższe czynności: a. zgaszenie wszystkich świateł wewnętrznych, zapalenie wszystkich świateł zewnętrznych i ustawienie lameli żaluzji zewnętrznych w poziomie, b. uruchomienie magnetowidu rejestracyjnego z normalna szybkością. W stanie "uśpienia" magnetowid pracuje z szybkością jednej klatki na sekundę, c. blokada zamków w określonych drzwiach. 4. Komfort przy opuszczaniu domu Po przekręceniu klucza w drzwiach wejściowych samoczynnie opuszczają się rolety zewnętrzne, zasłony wewnętrzne podnoszą się (nie kurzą się w czasie dłuższej nieobecności mieszkańców), ogrzewanie i przewietrzanie domu zaczyna pracować z minimalną konieczną wydajnością. Nie zgaszone światła zostają zgaszone. Gniazda elektryczne zostają odłączone od napięcia. Zostaje uruchomiony program symulacji obecności mieszkańców. 5. Kontrola dostępu Podstawową instalację można łatwo rozszerzać o funkcje związane z kontrolą dostępu i rejestracją czasu pracy (w przypadku pomieszczeń biurowych). Do wyboru mamy wiele takich urządzeń: automatyczne zamki drzwiowe, czytniki kart magnetycznych, kart bezdotykowych, klawiatury do wprowadzania kodu, wreszcie specjalne oprogramowanie do zarządzania systemem. W przypadku zgubienia klucza (karty) można łatwo zabezpieczyć się przed niepowołanym użyciem przez przypadkowego znalazcę. Wystarczy usunąć prawa dostępu dla danego klucza. 6. Powiadamianie System EIB może powiadamiać właściciela o zaistniałych sytuacjach awaryjnych. Na drodze telefonicznej bądź nawet poprzez Internet. Tymi samymi kanałami właściciel może się dowiedzieć o aktualnej sytuacji w domu (temperatura, bezpieczeństwo itp.). Może oczywiście ingerować w nastawy poszczególnych urządzeń. Może np. zdalnie załączyć ogrzewanie by wrócić do ciepłego już domu. EIB w kuchni i łazience Standard instalacji EIB to nie tylko sterowanie temperaturą, oświetleniem czy żaluzjami. Za pomocą magistrali EIB można również sterować sprzętem gospodarstwa domowego (AGD). Dom przyszłości, wyposażony w programowalne kuchnie, pralki czy zmywarki do naczyń sterowane z dowolnego miejsca uruchamiane o dowolnej porze dnia i nadzorowane przez inteligentny system jest już faktem. Tworzenie środowiska inteligentnych urządzeń AGD polega na zainstalowaniu dwóch elementów: złączy komunikacyjno-sterujących oraz przystosowanych do EIB urządzeń AGD. Urządzenie AGD musi mieć specjalne złącze, do którego podłącza się magistrale oraz posiadać zainstalowane funkcje inteligentnej automatyki. Kuchenki elektryczne Kuchenkę elektryczną można zaprogramować w taki sposób, aby rozpoczęła wykonywanie danego programu o określonej godzinie. Efekty i poszczególne etapy pracy urządzenia można sprawdzać z dowolnego miejsca za pomocą zdalnego panelu. Program może być wczytany prosto z przepisu kulinarnego (z książki kucharskiej) umieszczonego na płycie CD-ROM. Recepty są automatycznie przeliczane na dowolną liczbę osób. Wyświetlane na panelu animacje wideo pomagają krok po kroku przygotować potrawy. Lodówki Lodówki EIB mają zwykle zamrażalnik i chłodziarkę z czterema strefami chłodzenia. Stan każdej części lodówki można ustawiać oddzielnie. Program monitoruje temperatury i w wypadku awarii użytkownik jest o tym natychmiast powiadamiany. Eliminuje to częste przypadki niedomknięcia drzwi czy uszkodzenia lodówki, które niezauważone przez domowników powodują straty energii lub doprowadzają do przypadkowych rozmrożeń. Gdy zachodzi potrzeba zamrożenia większej ilości towaru można wcześniej przy pomocy telefonu obniżyć temperaturę. Pralki i zmywarki naczyń Zarówno włączanie, chwilowe wyłączanie, czas i wybór wykonywanego programu mogą być dokonywane zdalnie. Pozwala to dokładnie zaplanować prace maszyn w okresie obniżonej taryfy energetycznej. Nieprawidłowości w działaniu oraz ewentualne awarie sygnalizowane są specjalnymi funkcjami. Najczęściej zadawane pytania. Co to znaczy inteligentny budynek? Jaki budynek możemy nazwać inteligentnym? Jeśli budynek jest wyposażony w systemy: alarmowy, klimatyzacji, ogrzewania, wentylacji, sterowania oświetleniem, roletami, żaluzjami, markizami to NIE ZNACZY, że jest inteligentny. Inteligencja budynku polega na tym, iż wyżej wymienione systemy są zintegrowane, tzn. każdy system dysponuje informacją o każdej zmianie stanu innego systemu. Na przykład, jeżeli czujka dymu wykryje w budynku pożar to nie tylko włączy się alarm, ale również zostanie wysłany sygnał do systemu klimatyzacji i wentylacji. Ten zachowując się inteligentnie zapobiega rozprzestrzenianiu się pożaru poprzez wytworzenie podciśnienia w pomieszczeniach nim objętych. Inny przykład: gdy mamy opuszczone markizy i otwarte okna dachowe a czujnik wiatru wykryje, iż jest on zbyt silny - informacja ta dotrze do systemu sterowania markizami i oknami, które zostaną automatycznie zamknięte. Dlaczego warto zastosować inteligentne instalacje EIB? - łatwy montaż i uruchomienie instalacji (także w już istniejących budynkach) - wysoki komfort obsługi systemu - duże oszczędności energii (do 50%) - wysoki poziom bezpieczeństwa użytkowania poprzez wykorzystanie napięcia 24V - duża elastyczność instalacji przy modernizacji budynku - obniżenie kosztów eksploatacji - możliwość zdalnego nadzoru i sterowania obiektem - możliwość integracji innych już istniejących systemów. Dla kogo są przeznaczone instalacje EIB? Instalacje EIB przeznaczone są dla ludzi, którzy dążą do wysokiego komfortu życia przy jednoczesnej oszczędności energii elektrycznej i ciepła. Doskonale sprawdzają się zarówno w domkach jednorodzinnych poprzez domy wielorodzinne jak i we wszelkiego rodzaju budynkach użyteczności publicznej, takich jak hotele, biurowce, biblioteki, hale przemysłowe ... Jakie są możliwości instalacji EIB? - symulacja obecności domowników odstraszająca złodziei, gdy nikogo nie ma w domu np. automatyczne, nieregularne włączanie oświetlenia, radia itp. - możliwość zdalnego sterowania urządzeniami poprzez sieć telefoniczną np. nastawienie kuchenki, ekspresu do kawy, podniesienie temperatury w pokoju, itp. - zintegrowanie funkcji alarmowych np. czujnik otwarcia okien, drzwi, czujnik ruchu, powiadomienie świetlne, dźwiękowe, radiowe - sterowanie oświetleniem (oszczędność energii) np. czujniki ruchu w przejściach, włączniki zmierzchowe na zewnątrz, czujniki natężenia światła - sterowanie żaluzjami, roletami, markizami (komfort) np. czujnik wiatru - gdy wiatr jest zbyt silny automatycznie chowają się rolety, markizy - sterowanie ogrzewaniem, wentylacją (duża oszczędność energii - do 50%) np. czujnik temperatury, regulator temperatury, gdy otwieramy okno system automatycznie wyłącza ogrzewanie, w biurowcach jest możliwość obniżenia na noc temperatury do 17 stopni C, a na godzinę przed przyjściem pracowników system doprowadza temperaturę pomieszczeń do wartości komfortowej - duże bezpieczeństwo np. czujniki zalania, gdy wykryją zalanie pomieszczenia, automatycznie zamykają dopływ wody i powiadamiają o awarii; czujniki gazu spełniają podobne zadanie, czujniki dymu, czujniki wiatru, czujniki opadu - gdy mamy otwarte okno a zaczyna padać deszcz, okno automatycznie się zamyka - kontrola poboru mocy maksymalnej polegająca na płynnym, niezauważalnym dla użytkowników obniżaniu zużycia energii (np. poprzez chwilowe ściemniania źródeł światła lub nieznaczne obniżenie temperatury dowolnych pomieszczeń) - utrzymywanie stałego poziomu natężenia oświetlenia (poprzez ściemnianie opraw świetlnych w zależności od natężenia oświetlenia na stanowisku pracy tworzymy komfortowe warunki przy jednoczesnej oszczędności energii) - duży komfort np. automatyczne nawadnianie (ogród jest podlewany po zachodzie słońca, pod warunkiem, że nie padał deszcz, a czujniki nie rejestrują ruchu), zapalanie zmierzchowe światła - wykorzystanie informacji o stanie każdego pomieszczenia przez system kontroli dostępu. Jak można porównać koszty wykonania instalacji tradycyjnej z instalacją inteligentną EIB? Należy podkreślić, że nie można jasno powiedzieć, iż wykonanie instalacji EIB jest o 10, 30 czy 50% droższe od konwencjonalnej. Porównanie obu tych instalacji jest rzeczą względną. Wszystko zależy od indywidualnych potrzeb inwestora. Jeżeli zastosujemy system EIB tylko do sterowania oświetleniem z pewnością możemy stwierdzić, że będzie on droższy od konwencjonalnej instalacji. Lecz gdy istnieje potrzeba zastosowania systemów sterowania roletami, ogrzewaniem, zarządzaniem energią i centralnego sterowania wówczas instalacja EIB oferuje prostą i tanią drogę do ich połączenia. Osiągając identyczny efekt końcowy zapewniający klientowi wysoki komfort użytkowania obiektu, system EIB w porównaniu do technik tradycyjnych pozwala zredukować koszty kolejno ponoszone na: 1. prace instalacyjno-montażowe - okablowanie jest prostsze i tańsze, 2. koordynację współdziałania różnego rodzaju instalacji, 3. uruchomienie, 4. eksploatację i utrzymanie (koszt energii elektrycznej i cieplnej, konserwacja), 5. modernizacje. Jakie są koszty eksploatacji instalacji EIB? Poprzez wyłączanie światła zależnie od pory dnia lub poziomu oświetlenia zewnętrznego można zaoszczędzić często do 50% zużywanej dotychczas energii. W ten sposób ulega więcej niż podwojeniu czas eksploatacji opraw oświetleniowych i źródeł światła, co daje znaczną dodatkową oszczędność w nakładach na konserwację. Biorąc pod uwagę oszczędność wynikającą ze sterowania ogrzewaniem budynku, można zaoszczędzić ponad 30% wydatków. Są to tylko dwa elementy oszczędności spośród wielu, jakie daje nam system EIB. Czy można łatwo dostosować pracującą instalację EIB do nowych potrzeb użytkownika? Można bardzo łatwo przeprogramować pracującą instalację i dostosować ją do nowych potrzeb użytkownika. Jest to o wiele prostsze niż przy instalacjach konwencjonalnych. Z reguły nie wymaga to żadnych większych remontów jak np. kucie ścian czy zrywanie glazury. Warto dodać, że zmiana wystroju wnętrza odbywa się średnio co 5 lat. Dlaczego instalacje typu EIB są jeszcze mało popularne w Polsce? Instalacje typu EIB są jeszcze mało popularne w Polsce, gdyż: - jest to nowość (w Polsce tworzy się je dopiero od 1998 roku) - brak jest świadomości, jakie możliwości komfortu i oszczędności niosą ze sobą - nie ma odpowiednich materiałów informacyjnych i reklamy - błędnie uważa się, że instalacje tego typu są bardzo drogie i nieopłacalne - brak wiedzy, że EIB poprawia bezpieczeństwo budynków (przewód magistralny wraz z dołączonymi do niego elementami zasilany jest napięciem 24V). Co zrobić, aby mieć w przyszłości budynek w systemie EIB, a nie ma się obecnie funduszy? Należy w początkowej fazie wykonywania inwestycji okablować budynek przewodem magistralnym EIB. Wówczas mamy otwartą drogę, aby nawet za kilka lat, gdy EIB stanie się powszechnością, bez żadnych uciążliwości dla mieszkańców i w bardzo krótkim czasie istniejącą konwencjonalną instalację przerobić na inteligentną - EIB. Warto zwrócić jeszcze uwagę, że: - kablowanie przewodem EIB jest nieznaczącym wydatkiem w stosunku do całej inwestycji - przewód EIB jest tańszy i potrzeba go dużo mniej niż przewodu konwencjonalnego - koszt montażu przewodu EIB jest także dużo niższy. Jakie są zalecenia przed rozpoczęciem budowy budynku? - należy na pewno wziąć pod uwagę okablowanie budynku przewodem EIB - należy wstępnie określić wszelkie udogodnienia, jakie powinny znaleźć się w budynku.